Toen mijn freelance werk begon te lopen, kwam de vraag: zou ik een dag minder in loondienst gaan werken en die dag aan eigen opdrachten besteden? Het uurtarief dat ik freelance vraag ligt duidelijk boven mijn uurloon in dienst, dus op het eerste gezicht is dat een makkelijke som.
Het is geen makkelijke som. Dit is hoe ik het heb doorgerekend.
Wat je verliest bij een dag minder loondienst
Een uurloon in dienst is niet wat je verdient — het is wat er op je loonstrook staat. Daar zit een hoop omheen dat verdwijnt als je die dag inlevert:
- Vakantiegeld. Bij het gebruikelijke percentage is dat ongeveer 8% bovenop je loon.
- Pensioenopbouw. Je werkgever legt een deel in. Val je een dag terug, dan valt dat deel voor die dag weg. Dit was bij mij de grootste verborgen post en de moeilijkste om te waarderen, omdat het pas over dertig jaar zichtbaar is.
- Doorbetaling bij ziekte. In loondienst word je bij ziekte doorbetaald. Als zelfstandige niet, tenzij je je daarvoor verzekert — en dat kost geld.
- Vakantiedagen. Een dag die je niet werkt als zelfstandige is een dag zonder inkomen.
- Eventuele toeslagen. Verandert je inkomen, dan kan dat doorwerken in toeslagen. Dat is per situatie anders en de moeite waard om vooraf uit te rekenen.
Wat je wint
Een hoger uurtarief, en — dit onderschatte ik eerst — ondernemersregelingen die je fiscale positie kunnen verbeteren als je aan de voorwaarden voldoet. Voor sommige daarvan geldt een urencriterium dat je met één dag per week niet haalt. Dat is precies het soort detail waardoor de som anders uitpakt dan je op een bierviltje berekent, en de reden dat ik het met iemand heb doorgenomen die er verstand van heeft.
Mijn rekensom, vereenvoudigd
Ik heb twee kolommen gemaakt over een heel jaar:
Links: mijn nettosituatie bij vijf dagen loondienst, plus wat ik in de avonduren freelance verdien.
Rechts: vier dagen loondienst, plus een volledige werkdag freelance, minus het weggevallen vakantiegeld en de weggevallen pensioeninleg, minus een reservering voor ziekte en vakantie.
De uitkomst lag dichter bij elkaar dan ik had verwacht — het verschil was er wel, maar het was niet het verschil tussen twee uurtarieven. Dat komt vooral doordat de vaste dag freelance ook moet worden gevúld: acht uur werk per week is iets anders dan acht uur declarabel werk per week. Ik heb gerekend met 70% declarabel, en dat bleek in het eerste jaar nog optimistisch.
Wat ik uiteindelijk deed
Ik ben in loondienst gebleven en freelance in de avonduren. Twee redenen: het risico van wegvallende opdrachten weegt bij een modaal inkomen zwaar, en ik had op dat moment maar twee opdrachtgevers. Met twee opdrachtgevers is één opzegging meteen de helft van je omzet.
Mijn eigen grens: pas als ik vier opdrachtgevers heb en twaalf maanden achter elkaar een bepaald bedrag heb gehaald, kijk ik er opnieuw naar. Dat is geen moedig antwoord maar het is wel het antwoord dat bij onze situatie past.
Als je dit overweegt
Reken niet met uurtarieven maar met jaarbedragen, en zet er de dingen bij die je kwijtraakt. Vraag je werkgever wat de pensioeninleg per jaar is — dat getal kennen de meeste mensen niet en het is vaak groter dan gedacht. En laat het één keer nakijken door iemand die de fiscale kant kent; dat kost een paar honderd euro en kan je een verkeerde beslissing besparen.