Toen de netbeheerder onze oude meter verving, verwachtte ik dat we vanzelf zuiniger zouden worden. Dat is niet gebeurd. Ons verbruik in het jaar erna was vrijwel identiek aan het jaar ervoor: een paar procent verschil, en dat verklaart het weer al.
Toch ben ik blij met het ding, om een reden die ik vooraf niet had bedacht.
Wat een slimme meter niet doet
Hij maakt je niet zuiniger. De eerste twee weken kijk je gefascineerd naar de app. Daarna kijk je er niet meer naar. Dat is geen karakterzwakte; het is wat er met vrijwel elke meetmethode gebeurt als er geen beslissing aan vastzit.
Hij vertelt je niet welk apparaat wat gebruikt. Je ziet het totaal. Wil je weten wat de vriezer of de droger trekt, dan heb je een losse meter per stopcontact nodig. Ik heb er zo een van €12 gekocht en daar in een weekend meer van geleerd dan in een jaar naar de app kijken.
Hij levert op zichzelf geen euro op. De besparing zit in wat je met de gegevens doet, niet in het meten.
Wat hij wél doet
Hij maakt je jaarafrekening voorspelbaar. Voorheen was de eindafrekening een verrassing, meestal een onaangename. Nu weet ik in oktober al ongeveer waar we op uitkomen en kan ik het termijnbedrag bijstellen voordat er een gat ontstaat.
Hij laat je basislast zien. Dit vond ik het nuttigst. Kijk 's nachts om drie uur: wat er dan loopt is wat er altijd loopt. Bij ons was dat 180 watt. Dat is ruim 1.500 kWh per jaar aan apparaten die niets doen. Een oude tweede koelkast in de schuur was daar in zijn eentje verantwoordelijk voor bijna de helft van.
Hij maakt uurtarieven mogelijk. Dit is het punt waar het interessant wordt. Met een slimme meter kun je een contract nemen waarbij de prijs per uur meebeweegt met de markt. Ik heb dat een kwartaal gedaan en alles bijgehouden in een spreadsheet. Dat is niet voor iedereen — het loont vooral als je verbruik kunt verschuiven en als je tegen schommelingen kunt. Maar zonder slimme meter kun je die keuze überhaupt niet maken.
Over de privacy
Je kunt zelf instellen hoe vaak de netbeheerder je standen uitleest: per maand of vaker. Wil je een dynamisch contract of gedetailleerde inzichten, dan heb je fijnmazige uitlezing nodig. Wil je dat niet, dan kun je het beperken en houd je gewoon een gewone meter met een display. Het is goed om te weten dat dit een knop is die je zelf omzet — veel mensen weten dat niet.
Wat ik zou doen
Heb je een slimme meter en doe je er niets mee, dan laat je twee dingen liggen. Kijk één keer wat je basislast 's nachts is — dat kost vijf minuten en levert bij de meeste mensen een apparaat op dat eruit kan. En kijk één keer per jaar of je contractvorm nog past bij je verbruik; sinds ik dat doe kom ik nooit meer voor verrassingen te staan bij de jaarlijkse vergelijking.
En verwacht niet dat de meter het werk doet. Meten is niet besparen. Meten is alleen weten waar je moet kijken.