Iedereen die over beleggen schrijft zegt hetzelfde: dalingen horen erbij, niet verkopen, gewoon doorgaan. Ik heb dat honderd keer gelezen en ik geloofde het ook. Tot het gebeurde.
In een paar weken tijd stond er ongeveer 14% minder op mijn rekening. In euro's was dat destijds iets meer dan €400 — een bedrag dat ik in vier maanden bij elkaar had gelegd.
Wat er echt door je hoofd gaat
Wat me verraste was niet dat ik het vervelend vond. Wat me verraste was welke gedachte er kwam, en hoe redelijk die klonk: "Ik verkoop nu, en ik stap weer in als het gezakt is."
Dat klinkt niet als paniek. Het klinkt als een plan. Dat is precies wat het gevaarlijk maakt — je voelt je geen bange belegger, je voelt je iemand die verstandig handelt.
Het probleem is dat er bij dat plan een tweede beslissing hoort die niemand ooit invult: wanneer stap je weer in? Bij min 20%? En als het dan min 30% wordt? En als het de dag na je verkoop weer omhoog gaat? Ik had geen antwoord op die vraag, en dat was het teken dat het geen plan was.
Wat me tegenhield
1. Het geld had ik niet nodig. Dit was het doorslaggevende punt en het is het enige dat echt telt. Doordat er een buffer stond, was er geen enkele praktische reden om aan dat geld te komen. Iemand die zijn belegde geld nodig heeft voor de huur staat in dezelfde daling voor een heel ander besluit — en die zou dat geld daar überhaupt niet moeten hebben.
2. Ik had opgeschreven wat mijn horizon was. Bij het openen van de rekening had ik ergens genoteerd: dit geld is voor over twintig jaar. Dat briefje teruglezen hielp meer dan alle theorie. De vraag "is dit erg?" is een andere vraag als het antwoord over twintig jaar komt.
3. Ik heb de grafiek van veertig jaar bekeken. Niet die van drie maanden. Op een grafiek van veertig jaar is de daling waar ik middenin zat een klein hobbeltje tussen andere hobbels — die op dat moment ook allemaal het einde van de wereld leken.
Wat ik wél heb gedaan
De app van mijn telefoon gehaald. Dat is het enige. Ik keek vier of vijf keer per dag en dat maakte het alleen maar erger, want een daling die je vaak bekijkt voelt als een daling die vaak gebeurt.
En ik ben blijven inleggen. Die maandelijkse opdracht stond automatisch, en dat is precies waarom ik hem automatisch heb. Als ik het handmatig had gedaan, had ik die maand overgeslagen. Achteraf was dat de goedkoopste inleg van dat jaar.
Hoe het afliep
Het duurde iets meer dan vijf maanden voordat het weer op het oude niveau stond. In die vijf maanden heb ik vijf keer ingelegd tegen lagere koersen dan daarvoor.
Ik schrijf dit niet om te zeggen dat het altijd zo goed komt. Er zijn periodes geweest waarin het jaren duurde. Ik schrijf het omdat het beeld dat je van jezelf hebt — "ik blijf rustig bij een daling" — pas getest wordt als het gebeurt, en dat het dan helpt om vooraf drie dingen op papier te hebben gezet: hoe lang je horizon is, of je het geld nodig hebt, en wat je van tevoren hebt afgesproken te doen.
De echte voorbereiding op een daling is niet mentaal. Het is een buffer, een horizon en een automatische opdracht.